Wydawnictwo
Kliknij, aby przejść do Wydawnictwa

Theodor Gottlieb von Hippel. Ekscentryczny literat z Królewca

Grzegorz Supady

Wydawnictwo Naukowe Semper, 2013
Dział:
ISBN: 9788375072259
Wydanie drukowane
 

49,00 44,10

Pozycja dostępna

 

Theodor Gottlieb von Hippel (1741-1796), wybitny pisarz i publicysta z Królewca, należał do ścisłego kręgu przyjaciół Immanuela Kanta. Książka przedstawia jego życie, dorobek literacki oraz działalność publicystyczną i popularyzatorską. Doskonałym uzupełnieniem tych treści jest szerokie omówienie politycznej genezy i historii Prus Wschodnich, a także tradycji kulturalnych tej „krainy pogranicza”.

Wszechstronna twórczość Hippela, niegdyś niezwykle popularnego w Niemczech pisarza, przeżywa w wielu krajach prawdziwy renesans ze względu na zawarte w niej nowatorstwo myślenia historiozoficznego i społecznego.

Grzegorz Supady (ur. 1960), germanista, literaturoznawca, tłumacz, wykładowca na Uniwersytecie Warmińsko Mazurskim w Olsztynie. Jest autorem m.in. przekładu książki Marion hr. Dönhoff Nazwy, których nikt już nie wymienia (2001), monografii Wichert nieznany. Der unbekannte Wichert (2011) i wielu artykułów w pismach polskich i niemieckich.

SPIS TREŚCI

WSTĘP

1. Cele przedsięwzięcia badawczego
2. Stan badań
3. Założenia metodologiczne i źródła

I. HISTORYCZNO-KULTUROWE UWARUNKOWANIA REGIONU

1. Od Prussii do Borussii
2. (Wschodnio)pruskie korzenie
2.1. Zasięg terytorialny, termin Prusy (Wschodnie)
2.2. Zagadnienia etniczne w okresie kolonizacji średniowiecznej
3. Prusy Książęce
4. Królestwo Pruskie
5. Fryderyk Wilhelm I i jego Rétablissement („Sanacja”)
6. Fredericus rex i chwała Prus

II. Życie umysłowe „kulturalnej Syberii”

1. Pietyzm
2. Collegium Fridericianum na tle stosunków wyznaniowych Królewca
3. Alma Mater Regiomontana – Albertyna
4. Życie kulturalne i duchowe Królewca
4.1. Pałac arystokratycznej rodziny Keyserlingków i dom radcy Jacobiego
4.2. Dom Kanta (Tischgesellschaften)
4.3. Krąg wokół J. G. Hamanna (w Królewcu i Rydze)
4.4. Księgarnia J. J. Kantera
5. Johann Gottfried Herder (1744-1803). Morąg, Królewiec, Ryga
6. Krąg poetów Królewca w XVIII wieku
7. Bracia wtajemniczeni – wolnomularze

III. ŻYCIORYS AUTORA „ŻYCIORYSÓW”

1. Przodkowie i dom rodzinny
2. Disce puer…
3. Lata wędrówek Theodora Gottlieba
3.1. Północnym szlakiem
3.2. Podróż na Zachód
3.3. Wyjazdy służbowe
4. Pod obcymi dachami
5. Młody parweniusz
6. Autor! Autor!
7. Zenit sławy i demon samotności
8. Przesilenie
9. „Nie śmierć mnie niepokoi, lecz umieranie”

IV. LEBENSLÄUFE NACH AUFSTEIGENDER LINIE NEBST BEILAGEN
A, B, C – NADBAŁTYCKA SAGA Z DAWNYCH LAT

1. Konspekt fabularny
1.1. Umiejscowienie akcji
1.2. Postaci
1.3. Fabuła utworu – próba interpretacji
1.3.1. Tom 1
1.3.2. Tom 2
1.3.3. Tom 3
1.3.4. Tom 4
2. Baza kulturowa powieści
2.1. Świat antyku
a) filozofia starożytna
b) literatura antyczna
c) historia
d) mitologia
e) języki klasyczne
2.2. Biblia
a) frazeologia biblijna
b) odniesienia do metaforyki oraz przypowieści staro  i nowotestamentowych
c) determinanta pietystycznej religijności
d) apoteoza chrześcijaństwa
2.3. Autorzy współcześni (epoki)
a) Anglicy – John Locke, Laurence Sterne, Samuel Richardson, Edward Young, Thomas Gray
b) Jan Jakub Rousseau
b) Immanuel Kant
d) twórcy pism religijnych
2.4. Koloryt lokalny
a) Kurlandia
b) Rosja
c) Prusy (Niemcy)
d) Polska
e) Żydzi
2.5. Mistyka liczb, alegorie szachowe
2.6. Dlaczego „Życiorysy w linii wstępnej […]”?
2.7. Literacka forma utworu

V. TEORETYK MAŁŻEŃSTWA I OBROŃCA PRAW KOBIET

1. Uwagi wstępne
2. Über die ehe
3. Über die bürgerliche Verbesserung der Weiber

VI. PISMA POLITYCZNO PRAWNE

1. Wschodniopruski Likurg, czyli na straży praworządności
2. Charakter narodowy w opinii estety
3. Advocatus vitae – Hippel versus kara śmierci
4. W przededniu reform ustrojowych w Prusach – Bedenken über die historisch kritische Beleuchtung der Frage: Hat die Preußische Ritterschaft […]

VII. ZAKOŃCZENIE

1. Wnioski krytyczne
2. Streszczenie

BIBLIOGRAFIA

Utwory Theodora Gottlieba von Hippela
Literatura podstawowa dotycząca życia i twórczości Th. G. v. Hippela
Inne opracowania i źródła