Wydawnictwo
Kliknij, aby przejść do Wydawnictwa

Poetyka doświadczenia. Teoria - nowoczesność - literatura

Ryszard Nycz

INSTYTUT BADAŃ LITERACKICH POLSKIEJ AKADEMII NAUK, 2012
Nowa Humanistyka;
Stron: 356
Dział:
ISBN: 9788361552642
 
 
 

 

 Ryszard Nycz – teoretyk i historyk nowoczesnej literatury i kultury, profesor w UJ i IBL PAN. Autor książek: Sylwy współczesne (1984, 2 wyd. 1996), Tekstowy świat (1993, 2 wyd. 2000), Język modernizmu (1997, 2 wyd. 2002), Literatura jako trop rzeczywistości (2001, 2 wyd. 2012).

 
W książce Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura zarysowuję pewną koncepcję literatury oraz propozycję jej badania w sposób, który – w założeniu – respektować ma wielorakie powiązania tej literatury, jej teorii i metod jej badania z doświadczeniowym, kulturowym, cywilizacyjnym środowiskiem formacji nowoczesnej i późno- (bądź po-)nowoczesnej.
 
W części I formułuję pogląd na temat specyfiki przedmiotowej badań humanistycznych; pogląd wyprowadzony z tradycji dyscypliny (studiów literackich), z możliwości jej wpływowej orientacji (poetyki intertekstualne) oraz z pism T.W. Adorna, jednego z najwnikliwszych filozofów i badaczy nowoczesnej kultury. W części II projektuję zmodyfikowaną formułę uprawiania teorii literatury, która zapobiec ma tyleż jej marginalizacji, co rozparcelowaniu (podporządkowaniu zwłaszcza antropologii lub/i studiom kulturowym). W części III próbowałem określić zadania refleksji krytycznoliterackiej, wystawionej na wyzwania, jakie przed nią stawiają przemiany w funkcjach i statusie narodowej literatury, modelach tożsamości oraz w relacjach między globalnym i lokalnym wymiarem współczesnej kultury. W części IV studia przypadków krytycznie testują tradycyjne przekonanie o wyłącznie aplikacyjnym charakterze interpretacji wobec teorii.
 
Rolę podsumowania pełni praca ostatnia Literatura: litery lektura. Zarysowuję tu zarówno koncepcję literatury jako poetyki doświadczenia właśnie, jak i szkic teorii jej pojmowania – w ramach której, w całości praktyk i procedur jej poznawania, proponuję wyróżnić trzy osobne, pod pewnymi względami, czynności: spontanicznego rozumienia, zrygoryzowanego intelektualnie interpretowania oraz doświadczenia czytania.