Publishing House
Proceed to the Publishing House

Estoppel w angloamerykańskim prawie prywatnym

Jan Halberda

Kraków : Księgarnia Akademicka, 2020
Page(s): 526
Section:
ISBN: 9788381382595
Electronic version: https://books.akademicka.pl/publishing/catalog/book/96
Printed edition
Electronic edition

40,01 PLN 36,01 PLN

In Stock

 

Jan Halberda

Kraków : Księgarnia Akademicka, 2020

Section:

Page(s): 526

ISBN: 9788381382595

 Monografia Jana Halberdy jest niezwykle pogłębionym i bardzo dziś potrzebnym studium występującego w prawie angloamerykańskim instrumentu zwanego estoppel, będącego do pewnego stopnia ekwiwalentem rozwiązań, które w prawie kontynentalnym, w tym i w prawie polskim – funkcjonują jako klauzule generalne w rodzaju zasad uczciwego obrotu, dobrej wiary, zasad współżycia społecznego itp. Autor posługuje się zarówno metodą historyczną, jak i dogmatyczną oraz prawnoporównawczą, co jest w pełni uzasadnione. Materiał źródłowy wykorzystany przez autora jest imponujący. Z jednej strony książka jest nader cennym wkładem w wizję historycznego rozwoju prawa angloamerykańskiego, a z innej – wartościowym źródłem informacji dla dogmatyków prawa.
Z recenzji prof. dr. hab. Kazimierza Barana

Książka przedstawia wszechstronną i wnikliwą analizę niezwykle skomplikowanego obszaru angloamerykańskiego prawa zwyczajowego. Poszczególne odmiany estoppel stanowią niezwykle istotne instytucje prawne, bardzo ważne w praktyce, ale często nie w pełni zrozumiane przez prawników. Dogłębne zrozumienie zasad i funkcjonowania angloamerykańskiego prawa zobowiązań i prawa własności nie jest możliwe bez zapoznania się z tematyką opisaną w tej książce.
Z recenzji dr. Rafala Zakrzewskiego
(solicitor – Anglia i Walia) 

 

Streszczenie

Przedmiotem książki jest analiza angloamerykańskich instytucji prawnych określanych jako equitable estoppel, promissory estoppel, proprietary estoppel. Swoim zakresem obejmuje ewolucję prawa angielskiego, amerykańskiego i australijskiego w okresie od XVIII w. do XXI w. Autor porównuje poszczególne odmiany estoppel z realizującymi podobne cele rozwiązaniami funkcjonującymi w kontynentalnej cywilistyce. Należą do nich znane europejskim projektom harmonizacyjnym (PECL, DCFR, CESL) jak i narodowym kodeksom cywilnym zasada dobrej wiary w znaczeniu obiektywnym oraz zakaz nadużywania prawa.  

W krajach kultury prawnej common law obecny jest szereg odmiennych, różnych od siebie, instytucji estoppel. Ich celem jest zapobieżenie negatywnym skutkom niekonsekwentnego zachowania drugiej strony i przeciwdziałanie wystąpieniu uszczerbku (detriment) lub innych negatywnych następstw – określanych nieostrym terminem „unconscionability”, będących skutkiem podjęcia działań w zaufaniu (reliance) do zachowania drugiej strony.

Estoppel sprawuje obecnie funkcję „zaworu bezpieczeństwa”. Stosowany jest niemal we wszystkich obszarach angloamerykańskiego prawa prywatnego. Służy rozliczeniu nakładów dokonanych przez posiadacza na cudzej nieruchomości, ochronie zaufania adresatów formalnie wadliwych obietnic albo stron nieskutecznych negocjacji. Funkcjonuje również w relacjach prawnorodzinnych – pozwala przeprowadzić rozliczenia pomiędzy konkubentami lub modyfikować zasady podziału majątku spadkowego. 

Mimo szerokiego spektrum stosowania instytucji, wciąż nie rozstrzygnięto licznych kontrowersji, a pomiędzy poszczególnymi jurysdykcjami występują istotne rozbieżności. W tej mierze dystans dzieli prawo angielskie z jednej, a amerykańskie i australijskie z drugiej strony. W prawie angielskim promissory estoppel jest wyłącznie zarzutem („tarczą”), podczas gdy w innych samodzielną podstawą powództwa („mieczem”). Brak ustawowej regulacji, a także stosunkowo krótki staż tej instytucji stanowią źródło wielu sporów toczonych w orzecznictwie i w nauce  prawa. Prowadzą one do braku pewności prawa i nieprzewidywalności rozstrzygnięć. Próbie omówienia, a niekiedy i rozstrzygnięcia tych zagadnień poświęcona jest książka.